Keylogger to jedno z najbardziej podstępnych cyberzagrożeń, z którymi mierzą się firmy. Po cichu rejestruje każde naciśnięcie klawisza i przekazuje te dane przestępcy – razem z hasłami do skrzynki, dostępami do bankowości czy danymi klientów. Dla przedsiębiorców to scenariusz, który może oznaczać potężne straty finansowe i wizerunkowe. Dowiedz się więc, jak działają keyloggery, jak rozpoznać ich obecność i jak się przed nimi chronić.
Co to jest keylogger?
Keylogger to złośliwe oprogramowanie lub urządzenie, które rejestruje wszystko, co użytkownik wpisuje przy pomocy klawiatury – każde słowo, hasło, numer karty, wiadomość. Dane trafiają do ukrytego pliku albo bezpośrednio na serwer kontrolowany przez osobę, która zainstalowała to narzędzie.
Jak działa keylogger? Rodzaje i mechanizmy
Keyloggery dzielą się na dwie podstawowe grupy: programowe i sprzętowe. Pierwsze są obecnie stosowane zdecydowanie częściej, bo łatwiej je „dostarczyć” ofierze – wystarczy phishing, podstawiony plik instalacyjny albo luka w przeglądarce.
Czytaj też: Czy otwarcie podejrzanego maila jest niebezpieczne?
Z kolei keyloggery sprzętowe to fizyczne urządzenia podpinane między klawiaturę a komputer, ukrywane wewnątrz obudowy klawiatury albo w postaci nakładek na klawiatury bankomatów – w realiach firmowych stanowią znacznie mniejsze zagrożenie.
Uwaga! Smartfony również są na celowniku cyberprzestępców! Złośliwa aplikacja pobrana spoza oficjalnego sklepu, „aktualizacja” zaserwowana przez phishingowego SMS-a czy zainfekowana strona mobilna potrafią zainstalować złośliwe oprogramowanie i przechwytywać hasła wpisywane do bankowości, komunikatorów albo poczty firmowej.
Keylogger – przykłady ataków na firmy
Skalę problemu najlepiej obrazują konkretne przypadki. Amerykańska firma budowlana straciła 550 tysięcy dolarów po tym, jak pracownik kliknął załącznik z phishingowej wiadomości. Keylogger przejął dane logowania do bankowości, a przestępcy wykonali nieautoryzowane przelewy.
W sektorze retail zdarzało się, że setki terminali POS w sieciach handlowych zainfekowano keyloggerami zbierającymi dane kart klientów. Z kolei w kampanii DarkHotel cyberprzestępcy atakowali kadrę zarządzającą podczas podróży służbowych, rozprowadzając keyloggery przez hotelowe sieci Wi-Fi.
Warto podkreślić, że na działanie keyloggerów są też narażone małe i średnie firmy. W ich przypadku zagrożenie może być nawet większe, ponieważ zwykle rzadziej inwestują w wielowarstwowe zabezpieczenia, a przecież przechowują w swoich systemach cenne dane klientów, faktury i dostępy do kont bankowych.
Keylogger – jak wykryć jego obecność w systemie?
Keyloggery są projektowane tak, aby pozostawały niezauważone. Dlatego nie ma jednego, jednoznacznego sygnału, że są obecne w systemie. Są jednak symptomy, które powinny wzbudzić czujność Twoich pracowników. Chodzi przede wszystkim o:
wyraźne spowolnienie urządzenia – zwłaszcza przy pisaniu na klawiaturze;
nietypowy ruch sieciowy – komputer „rozmawia” z internetem, mimo że nie korzystasz aktywnie z sieci;
niespodziewane pop-upy, błędy lub restart urządzenia – szczególnie połączone z alertami antywirusa;
nieznane procesy w menedżerze zadań i niezidentyfikowane programy uruchamiające się ze startem systemu;
zmiany w przeglądarce – pojawiły się nowa strona startowa, podejrzane rozszerzenia czy przekierowania.
Natomiast aby chronić się przed keyloggerami sprzętowymi, warto regularnie zaglądać do portów USB – zwłaszcza na stanowiskach ogólnodostępnych. Z kolei na smartfonie powinno niepokoić gwałtowne skracanie czasu pracy baterii, przegrzewanie urządzenia czy zwiększone zużycie danych mobilnych.
Jak chronić firmę przed keyloggerami?
Skuteczna ochrona przed keyloggerami w firmie to taka, w której korzystasz z wielu warstw zabezpieczeń, a nie z jednego narzędzia. Co warto wdrożyć w firmie?
Bezpieczna poczta firmowa
Większość keyloggerów trafia do firm przez phishing, czyli szkodliwe załączniki lub linki w mailach. Pierwszą linią obrony jest więc skrzynka, która filtruje takie zagrożenia, zanim dotrą do pracownika.
Czy wiesz, że… Bezpieczna Poczta Biznesowa od NQ.pl w standardzie zapewnia zaawansowane filtry antymalware, mechanizmy antyphishingowe, ochronę antyspoofingową oraz technologie SPF, DKIM i DMARC? To narzędzia, które zmniejszają ryzyko, że któryś z pracowników kliknie w wiadomość zawierającą keyloggera.
Dobrze, aby poczta zapewniała również uwierzytelnianie dwuskładnikowe (2FA). Nawet jeśli keylogger przechwyci hasło, serwer nie pozwoli zalogować się bez dodatkowego kodu z aplikacji albo SMS-a.
Bezpieczny hosting strony www
Jeśli prowadzisz witrynę firmową, dbaj o to, aby działała na serwerze z firewallem aplikacyjnym (WAF), monitoringiem ruchu i regularnymi kopiami zapasowymi. Np. hosting w NQ.pl zapewnia ochronę WAF (ModSecurity), serwery LiteSpeed oraz backupy do 3 miesięcy w standardzie.
Aktualizacje oprogramowania i edukacja zespołu
Keyloggery wykorzystują znane luki w systemach operacyjnych, przeglądarkach i wtyczkach CMS – regularne aktualizacje zamykają te furtki. Równie ważne są szkolenia pracowników z rozpoznawania phishingu, bo najlepsze zabezpieczenia techniczne nie pomogą, jeśli ktoś otworzy „fakturę" od nieznanego nadawcy.
Czytaj też: Bezpieczeństwo poczty elektronicznej – kluczowe zasady
Chcesz wiedzieć więcej o tym, jak ochronić firmową pocztę i stronę przed cyberatakami? Skontaktuj się i porozmawiaj o tym z naszymi ekspertami.
